סימן ר״אSiman 201
Orach Chaim · Daily

Siman 201 — מי הוא המברך : who is the one that recites the blessing

Choulhan Aroukh, Orach Chaim 201 — ד׳ סעיפים (four seifim) · מי הוא המברך
4 levels available ד׳ סעיפים Talmud Bavli Berakhot · Megillah · Gittin · Rambam · Choulhan Aroukh HaRav · Mishna Berura · Kaf haChaim גדול מברך · אורח מברך · ברכת האורח · וקדשתו · כוס של ברכה
The Siman — Choulhan Aroukh, Orach Chaim siman ר״א (ד׳ סעיפים)
גדול מברך אפילו בא בסוף, ואם רצה ליתן רשות לקטן לברך — רשאי ; והני מילי כשאין שם אורח, אבל אם יש שם אורח הוא מברך אפילו אם בעל הבית גדול ממנו, כדי שיברך לבעל הבית ; ונוסח ברכתו: יהי רצון שלא יבוש ולא יכלם בעל הבית הזה לא בעולם הזה ולא בעולם הבא, ויצליח בכל נכסיו ויהיו נכסיו מוצלחים וקרובים לעיר, ולא ישלוט שטן במעשה ידיו, ואל יזדקק לפניו שום דבר חטא והרהור עון מעתה ועד עולם ; ואם בעל הבית רוצה לוותר על ברכתו ולברך ברכת המזון בעצמו — רשאי, ובהגה: וה״ה שיכול ליתן לברך למי שירצה. לא יקדים חכם ישראל לכהן עם הארץ לברך לפניו דרך חק ומשפט כהונה, אבל לתת לו החכם רשות שיברך אין בכך כלום ; אבל כהן תלמיד חכם מצוה להקדימו, שנאמר וקדשתו — לפתוח ראשון ולברך ראשון. מי שנותנים לו לברך ואינו מברך — מקצרים ימיו. וצריך לחזור שיתנו לו כוס של ברכה לברך.
And it contains four seifim (ד׳ סעיפים): having settled when one interrupts a meal in order to bless, the Choulhan Aroukh now asks about the person: who at the table says Birkat haMazon for everyone else? The first seif gives the rule and its exception. The rule: the greatest leads, and that holds even if he arrived at the very end of the meal — though he may hand it on to a lesser man. The exception: if there is a guest, the guest leads, even where the host is greater than he is — not for the guest's honour, but so that he may bless his host; and the Choulhan Aroukh gives the full wording. The host, for his part, may waive that blessing and lead himself; the gloss adds that he may hand it to whomever he wishes. The second seif treats a clash of precedences: a scholar must not defer to an unlearned Kohen on the ground of priesthood — though he may grant him permission; and before a Kohen who is a talmid chacham it is on the contrary a mitzva to let him go first, וקדשתו. The last two seifim turn the picture around and look at the man being offered: refusing shortens one's days — and one should on the contrary seek out the cup of blessing.
The 4 levels of study — Siman ר״א, ד׳ סעיפים
01
Available
רמת המתחיל
Level 1 — Beginner & Intermediate
Hebrew text of the ד׳ סעיפים with a fluent English translation. Explanation: גדול מברך אפילו בא בסוף, giving permission to a lesser man, אורח מברך כדי שיברך לבעל הבית, the wording of ברכת האורח, the unlearned Kohen and וקדשתו, מקצרים ימיו and כוס של ברכה. Practical daily cases.
02
Available
רמת הלמדן
Lamdan — Advanced Pilpul
In-depth pilpul: גדול מברך against עיקר שבסעודה (Berakhot 47a); בעל הבית בוצע ואורח מברך (Berakhot 46a); the guest's blessing and Rabbi's addition; משניאי אהבו מות (Megillah 28a) against וקדשתו (Gittin 59b); and מקצרים ימיו (Berakhot 55a) against חטוף ובריך (Berakhot 53b). Beit Yossef, Tur, רמב״ם (הלכות ברכות פרק ה׳ ופרק ז׳), Mordechai, Semag, מג״א, ט״ז, Mishna Berura, Aroukh haShulchan, Kaf haChaim.
03
Available
חזרה וסיכום
Master Synthesis
Structured summary for review: the thread of the ד׳ סעיפים — the greatest leads, the guest leads, the guest's blessing, Kohen and talmid chacham, shortening one's days, and the cup of blessing. Conduct le-maaseh in daily life, with a referral to the Rav and links to simanim 200 and 202.
04
Available
דעת הרב
Daat HaRav (the Alter Rebbe)
The Choulhan Aroukh HaRav of the Admour HaZaken on Orach Chaim siman 201: full text and the force of the psak relative to the Mechaber — גדול מברך, אורח מברך, and giving precedence to a Kohen. The yesod and the conduct le-maaseh developed from the Rav's actual text. For in-depth study, a referral to a Chabad Rav.
05
Personalized
לימוד אישי
Study according to my Poskim
Rebuild this siman according to the Rabbanim YOU follow. Choose your Poskim (Rav Ovadia, the Admour HaZaken, the Rebbe, Ben Ish Chai, Mishna Berura, Rav Mordechai Eliyahu…) — Daat AI rebuilds the siman with their opinions, their reasoning, and their disagreements. If your Poskim do not address a point, the AI asks you before expanding.

The main themes of the Siman

גָּדוֹל מְבָרֵךְ
the greatest leads
גדול מברך אפילו בא בסוף, ואם רצה ליתן רשות לקטן לברך רשאי (סעיף א) ; ובגמרא: והלכתא גדול מברך אף על גב דאתא לבסוף (ברכות מ״ז ע״א).
אוֹרֵחַ מְבָרֵךְ
the guest leads
והני מילי כשאין שם אורח, אבל אם יש שם אורח הוא מברך אפילו אם בעל הבית גדול ממנו, כדי שיברך לבעל הבית (סעיף א) ; ובגמרא: בעל הבית בוצע ואורח מברך (ברכות מ״ו ע״א).
וְקִדַּשְׁתּוֹ
"and you shall sanctify him"
לא יקדים חכם ישראל לכהן עם הארץ דרך חק ומשפט כהונה, אבל כהן תלמיד חכם מצוה להקדימו — לפתוח ראשון ולברך ראשון (סעיף ב) ; ובגמרא: גיטין נ״ט ע״ב ומגילה כ״ח ע״א.
כּוֹס שֶׁל בְּרָכָה
the cup of blessing
מי שנותנים לו לברך ואינו מברך מקצרים ימיו (סעיף ג) ; וצריך לחזור שיתנו לו כוס של ברכה לברך (סעיף ד) ; ובגמרא: חטוף ובריך (ברכות נ״ג ע״ב).

Structure of the Siman — the ד׳ סעיפים

SeifCaseDinDetail
א׳מי מברך בסעודה✦ גדול מברךגדול מברך אפילו בא בסוף, ורשאי ליתן רשות לקטן ; ובאורח — האורח מברך אפילו אם בעל הבית גדול ממנו, כדי שיברך לבעל הבית ; ונוסח הברכה ; ובעל הבית רשאי לוותר ולברך בעצמו ; ובהגה: וה״ה שיכול ליתן לברך למי שירצה.
ב׳כהן וחכםלא יקדים חכם לכהן עם הארץדרך חק ומשפט כהונה — לא ; אבל לתת לו רשות שיברך — אין בכך כלום ; וכהן תלמיד חכם מצוה להקדימו, שנאמר וקדשתו, לפתוח ראשון ולברך ראשון ; ועיין לעיל סימן קס״ז סעיף י״ד.
ג׳המסרב לברך✦ מקצרים ימיומי שנותנים לו לברך ואינו מברך — מקצרים ימיו ; והוא אחד משלשה דברים המקצרים ימיו ושנותיו של אדם (ברכות נ״ה ע״א).
ד׳כוס של ברכהצריך לחזור אחריהצריך לחזור שיתנו לו כוס של ברכה לברך ; והוא שאמרו: חטוף ובריך (ברכות נ״ג ע״ב).

מי הוא המברך — conduct in daily life

CaseSourceConductGoverning idea
כולם בעלי בתיםמחבר · סעיף א׳✦ גדול מברךWhen each eats his own bread, the zimun is entrusted to the greatest in Torah — even one who arrived last.
יש שם אורחמחבר · סעיף א׳האורח מברךIn a host's home the guest leads — not for his own honour, but to bless the house that received him.
בעל הבית מוותרמחבר והגה · סעיף א׳✦ רשאיThe host may keep Birkat haMazon for himself, or hand it to whomever he wishes: the rule was made for his benefit.
כהן על השולחןמחבר · סעיף ב׳לפי מעלתוAn unlearned Kohen: one does not step aside on the ground of priesthood, but permission may be granted. A Kohen who is a talmid chacham: a mitzva to let him go first.
הציעו לו לברךמחבר · סעיפים ג׳-ד׳לא יסרב, ואף יחזרRefusing the cup shortens one's days; on the contrary, one should seek it out.

Frequently asked questions — Siman ר״א

Who should lead Birkat haMazon at the table (Siman 201)?

According to Choulhan Aroukh, Orach Chaim 201:1, the greatest leads: « גדול מברך אפילו בא בסוף » (שו״ע או״ח ר״א:א) — which is the Gemara's own conclusion: « והלכתא גדול מברך אף על גב דאתא לבסוף » (ברכות מ״ז ע״א). The Rambam writes likewise: « וחכם גדול שבמסבין הוא שמברך לכלן אף על פי שלא בא אלא באחרונה » (רמב״ם הלכות ברכות פרק ה׳ הלכה ט׳). He may nevertheless hand the honour on: « ואם רצה ליתן רשות לקטן לברך רשאי » (שו״ע או״ח ר״א:א). The Mishna Berura specifies which greatness is meant: « היינו הגדול בחכמה שבכל המסובין הוא יהיה המברך בהמ״ז לכולם » (מ״ב ר״א:א).

Should a guest lead Birkat haMazon in his host's home (Siman 201)?

Yes — and this is the express limit of the previous rule: « והני מילי כשאין שם אורח » (שו״ע או״ח ר״א:א), « אבל אם יש שם אורח הוא מברך אפילו אם בעל הבית גדול ממנו כדי שיברך לבעל הבית » (שו״ע או״ח ר״א:א). The Gemara states it in two clauses: « בעל הבית בוצע ואורח מברך » (ברכות מ״ו ע״א), and « ואורח מברך כדי שיברך בעל הבית » (ברכות מ״ו ע״א). The blessing owed opens with « יהי רצון שלא יבוש ולא יכלם בעל הבית הזה לא בעולם הזה ולא בעולם הבא » (שו״ע או״ח ר״א:א). But the host keeps the final word: « ואם בעל הבית רוצה לוותר… על ברכתו ולברך ברכת המזון בעצמו רשאי » (שו״ע או״ח ר״א:א), and the gloss adds: « וה״ה שיכול ליתן לברך למי שירצה » (רמ״א או״ח ר״א:א).

Must a Kohen be given precedence for Birkat haMazon (Siman 201)?

It depends entirely on the Kohen: « לא יקדים חכם ישראל לכהן עם הארץ לברך לפניו דרך חק ומשפט כהונה » (שו״ע או״ח ר״א:ב), for the Gemara treats this as a grave failing: « כל תלמיד חכם שמברך לפניו אפילו כהן גדול עם הארץ אותו תלמיד חכם חייב מיתה » (מגילה כ״ח ע״א). Granting permission, however, remains open: « אבל לתת לו החכם רשות שיברך אין בכך כלום » (שו״ע או״ח ר״א:ב). And if the Kohen is himself a talmid chacham: « אבל כהן ת״ח מצוה להקדימו שנאמר וקדשתו לפתוח ראשון ולברך ראשון » (שו״ע או״ח ר״א:ב), following « וקדשתו לכל דבר שבקדושה לפתוח ראשון ולברך ראשון וליטול מנה יפה ראשון » (גיטין נ״ט ע״ב).

📖Join the chavrusa