Orah Haïm ק״ז · Niveau 4 · שיטת אדמו״ר הזקן

דעת הרב

Niveau 4 — Daat HaRav (Admour HaZaken) — Siman ק״ז · הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה

La voie de l’Admour HaZaken sur le דִּין הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וּתְפִלַּת נְדָבָה : מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל — חוֹזֵר וּמַתְנֶה ; בָּרִי לוֹ שֶׁהִתְפַּלֵּל — נְדָבָה עַל יְדֵי חִדּוּשׁ, חוּץ מִמּוּסָף וּבְשַׁבָּת וְיוֹם טוֹב ; הִתְחִיל וְנִזְכַּר — פּוֹסֵק אֲפִלּוּ בְּאֶמְצַע בְּרָכָה ; הַצִּבּוּר אֵינוֹ מִתְפַּלֵּל נְדָבָה, וְהָרוֹצֶה — צָרִיךְ שֶׁיּוּכַל לְכַוֵּן — dans la sensibilité de Habad.

Pourquoi un niveau 4 dédié à l’Admour HaZaken ? Le Choulhan Aroukh de l’Admour HaZaken n’est pas un commentaire sur le Mehaber (מחבר) — c’est un Choulhan Aroukh autonome et complet, écrit par l’Admour HaZaken (Rabbi Schneur Zalman de Liadi, fondateur de Habad, élève du Maguid (מגיד) de Mezeritch). Sa singularité : il combine halakha (הלכה) + טעמי המצוות + dimension intérieure dans un seul ouvrage, et il tranche avec une rigueur talmudique unique.

Pour le Habad, l’Admour HaZaken est הפוסק האחרון — son psak est l’autorité décisionnaire. Cette page rassemble la voie du Rav sur le siman ק״ז — הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה. Chez le Rav, le siman se déploie en ה׳ סְעִיפִים (cinq seifim) : le מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל et le חוֹזֵר וּמַתְנֶה, le דִּין תְּפִלַּת נְדָבָה et le טַעַם הַחִדּוּשׁ, le פּוֹסֵק בְּטָעוּת, גֶּדֶר הַחִדּוּשׁ בַּבְּרָכוֹת הָאֶמְצָעִיּוֹת, le דִּין הַצִּבּוּר, et enfin הַצֹּרֶךְ בַּכַּוָּנָה מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף.

→ Lire la préface générale sur la chitah de l’Admour HaZaken

Note de source. Le texte hébreu reproduit dans cette page est le texte intégral et réel du Choulhan Aroukh de l’Admour HaZaken, Orah Haïm siman ק״זה׳ סְעִיפִים (cinq seifim) de la main du Rav — d’après l’édition Kehot telle que numérisée sur Sefaria (Shulchan Arukh HaRav, Orach Chayim ק״ז). L’Admour HaZaken y traite du הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה. Les traductions françaises sont les nôtres. Aucun passage n’est cité hors de ce texte vérifiable.
1 · טקסט אדמו״ר הזקן

שולחן ערוך הרב — סימן ק״ז — הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה

Le texte intégral du Choulhan Aroukh de l’Admour HaZaken

שולחן ערוך הרב, סימן ק״ז — הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה — וּבוֹ ה׳ סְעִיפִים
Texte de l’Admour HaZaken lui-même (source Sefaria Shulchan_Arukh_HaRav,_Orach_Chayim.107), suivi de notre traduction française. Le siman comporte cinq seifim (ה׳ סְעִיפִים ; seif k → .107.k).

סעיף א מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל — חוֹזֵר וּמַתְנֶה ; בָּרִי לוֹ — נְדָבָה בְּחִדּוּשׁ, חוּץ מִמּוּסָף וְשַׁבָּת.

הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה וּבוֹ ה׳ סְעִיפִים:אִם הוּא מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל י״ח אִם לָאו — צָרִיךְ לַחֲזֹר וּלְהִתְפַּלֵּל, וּמַתְנֶה וְאוֹמֵר: אִם לֹא הִתְפַּלַּלְתִּי — תְּהֵא לְחוֹבָתִי, וְאִם הִתְפַּלַּלְתִּי — תְּהֵא לְנִדְבָתִי. וְאַף עַל פִּי שֶׁכָּל סָפֵק מִדִּבְרֵי סוֹפְרִים לְהָקֵל — הִצְרִיכוּ לַחֲזֹר וּלְהִתְפַּלֵּל, מִפְּנֵי שֶׁהַלְוַאי שֶׁיִּתְפַּלֵּל אָדָם כָּל הַיּוֹם בְּתוֹרַת נְדָבָה. אֶלָּא שֶׁאִם בָּרִי לוֹ שֶׁהִתְפַּלֵּל כְּבָר וְחוֹזֵר וּמִתְפַּלֵּל בְּתוֹרַת נְדָבָה — צָרִיךְ לְחַדֵּשׁ אֵיזֶה דָּבָר בִּתְפִלָּתוֹ כְּדֵי לְהוֹדִיעַ שֶׁהוּא נְדָבָה, וְלֹא יְהֵא כְּמַקְרִיב ב׳ תְּמִידִין וְעוֹבֵר מִשּׁוּם ״בַּל תּוֹסִיף״, שֶׁתְּפִלַּת חוֹבָה הִיא בִּמְקוֹם עוֹלַת הַתָּמִיד וּתְפִלַּת נְדָבָה הִיא בִּמְקוֹם עוֹלַת נְדָבָה. אֲבָל אִם מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל אִם לָאו — אֵין צָרִיךְ לְחַדֵּשׁ שׁוּם דָּבָר בִּתְפִלָּתוֹ הַב׳, שֶׁכְּשֶׁחוֹזֵר וּמִתְפַּלֵּל עַל הַסָּפֵק — אֵין לְךָ חִדּוּשׁ גָּדוֹל מִזֶּה. וְעַל יְדֵי חִדּוּשׁ חוֹזֵר וּמִתְפַּלֵּל בִּנְדָבָה כָּל הַפְּעָמִים שֶׁיִּרְצֶה, חוּץ מִתְּפִלַּת מוּסָף שֶׁאֵין מִתְפַּלְלִין אוֹתָהּ בִּנְדָבָה אֲפִלּוּ מוּסַף רֹאשׁ חֹדֶשׁ, כֵּיוָן שֶׁאוֹמֵר ״וּמוּסָפִים כְּהִלְכָתָם״ וְהַמּוּסָפִים אֵינָן קְרֵבִין אֶלָּא מִשֶּׁל צִבּוּר וְאֵין הַיָּחִיד יָכוֹל לְהִתְנַדֵּב אוֹתָם. וּבְשַׁבָּת וְיוֹם טוֹב אֵינָן מִתְפַּלְלִין נְדָבָה כְּלָל, לְפִי שֶׁאֵין נְדָרִים וּנְדָבוֹת קְרֵבִין בָּהֶם:

מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל. Qui doute d’avoir prié la י״ח (Amida) ou non — חוֹזֵר וּמַתְנֶה : « si je n’ai pas prié, que ce soit לְחוֹבָתִי, et si j’ai prié, que ce soit לְנִדְבָתִי ». Bien que tout ספק מדברי סופרים s’allège, ici on impose de répéter — כי הלוואי qu’on prie toute la journée בְּתוֹרַת נְדָבָה. Mais s’il est certain d’avoir déjà prié et prie de nouveau בְּתוֹרַת נְדָבָה — il faut un חִדּוּשׁ pour marquer que c’est נדבה, sinon כְּמַקְרִיב ב׳ תְּמִידִין (בל תוסיף). Dans le doute — aucun חידוש requis (la répétition sur le ספק est déjà le plus grand חידוש). Par le חידוש il peut prier נדבה autant qu’il veut, sauf מוּסָף (même Roch Hodech — les moussafim ne viennent que מִשֶּׁל צִבּוּר), et jamais שבת/יום טוב (pas de נדרים ונדבות).

סעיף ב הִתְחִיל לְשֵׁם חוֹבָה וְנִזְכַּר שֶׁכְּבָר הִתְפַּלֵּל — פּוֹסֵק אֲפִלּוּ בְּאֶמְצַע בְּרָכָה.

אִם הִתְחִיל לְהִתְפַּלֵּל לְשֵׁם חוֹבָה, שֶׁהָיָה סוֹבֵר שֶׁלֹּא הִתְפַּלֵּל עֲדַיִן וְנִזְכַּר בְּתוֹךְ הַתְּפִלָּה שֶׁכְּבָר הִתְפַּלֵּל — צָרִיךְ לִפְסֹק אֲפִלּוּ בְּאֶמְצַע בְּרָכָה. וַאֲפִלּוּ יָכוֹל לְחַדֵּשׁ בָּהּ דָּבָר — אֵינוֹ יָכוֹל לְגָמְרָהּ לְשֵׁם נְדָבָה, כֵּיוָן שֶׁכְּבָר הִתְחִיל בָּהּ לְשֵׁם חוֹבָה, וְאִי אֶפְשָׁר לְהָבִיא קָרְבָּן שֶׁחֶצְיוֹ חוֹבָה וְחֶצְיוֹ נְדָבָה:

הִתְחִיל וְנִזְכַּר. S’il a commencé לְשֵׁם חוֹבָה, croyant n’avoir pas encore prié, puis s’est souvenu au cours de la תפילה qu’il avait déjà prié — צָרִיךְ לִפְסֹק même au milieu d’une berakha. Et même s’il peut y faire un חידוש — il ne peut l’achever לְשֵׁם נְדָבָה, car il l’a commencée לְשֵׁם חוֹבָה, et אי אפשר d’apporter un korban חֶצְיוֹ חוֹבָה וְחֶצְיוֹ נְדָבָה.

סעיף ג גֶּדֶר הַחִדּוּשׁ — דָּבָר בְּכָל בְּרָכָה אֶמְצָעִית ; חִדֵּשׁ בְּאַחַת — דַּיּוֹ.

חִדּוּשׁ זֶה שֶׁאָמַרְנוּ הוּא, שֶׁיְּחַדֵּשׁ אֵיזֶה דָּבָר בְּכָל בְּרָכָה מִן הָאֶמְצָעִית מֵעֵין הַבְּרָכָה. וְאִם חִדֵּשׁ אֲפִלּוּ בִּבְרָכָה אַחַת — דַּיּוֹ, כְּדֵי לְהוֹדִיעַ שֶׁהוּא נְדָבָה וְלֹא חוֹבָה:

גֶּדֶר הַחִדּוּשׁ. Le חידוש dont on a parlé : renouveler quelque chose dans chaque berakha moyenne (אֶמְצָעִית), מֵעֵין הַבְּרָכָה. Et s’il a innové ne serait-ce que dans une seule berakha — דַּיּוֹ, pour signaler que c’est נְדָבָה et non חוֹבָה.

סעיף ד אֵין צִבּוּר מִתְפַּלְלִים נְדָבָה ; אֲבָל יָחִיד — אֲפִלּוּ בְּצִבּוּר.

אֵין צִבּוּר מִתְפַּלְלִים תְּפִלַּת נְדָבָה, לְפִי שֶׁאֵין צִבּוּר מְבִיאִין קָרְבַּן נְדָבָה אֶלָּא לְקֵיץ הַמִּזְבֵּחַ כְּשֶׁהַמִּזְבֵּחַ בָּטֵל וְזֶהוּ דָּבָר שֶׁאֵינוֹ מָצוּי, לָכֵן אֵין לְהִתְפַּלֵּל תְּפִלַּת י״ח כְּנֶגֶד זֶה. אֲבָל יָחִיד יָכוֹל לְהִתְפַּלֵּל תְּפִלַּת נְדָבָה אֲפִלּוּ בְּצִבּוּר:

צִבּוּר וְיָחִיד. Le צִבּוּר ne prie pas תְּפִלַּת נְדָבָה, car le ציבור n’apporte de קרבן נדבה que לְקֵיץ הַמִּזְבֵּחַ, quand l’autel est inoccupé — chose rare (דָּבָר שֶׁאֵינוֹ מָצוּי) ; on ne prie donc pas une י״ח en regard. Mais un יָחִיד peut prier תְּפִלַּת נְדָבָה même בְּצִבּוּר.

סעיף ה הָרוֹצֶה לְהִתְפַּלֵּל נְדָבָה — מַכִּיר עַצְמוֹ שֶׁיּוּכַל לְכַוֵּן מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף.

הָרוֹצֶה לְהִתְפַּלֵּל תְּפִלַּת נְדָבָה — צָרִיךְ שֶׁיְּהֵא מַכִּיר אֶת עַצְמוֹ זָרִיז וְזָהִיר וְאוֹמֵד בְּדַעְתּוֹ שֶׁיּוּכַל לְכַוֵּן בִּתְפִלָּתוֹ מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף, אֲבָל אִם אֵינוֹ יָכוֹל לְכַוֵּן יָפֶה — אָנוּ קוֹרִין בּוֹ ״לָמָּה לִּי רֹב זִבְחֵיכֶם״, וְהַלְוַאי שֶׁיּוּכַל לְכַוֵּן בְּג׳ תְּפִלּוֹת הַקְּבוּעִים לְיוֹם:

הַצֹּרֶךְ בַּכַּוָּנָה. Qui veut prier תְּפִלַּת נְדָבָה doit se connaître זָרִיז וְזָהִיר et estimer (אוֹמֵד בְּדַעְתּוֹ) qu’il pourra לְכַוֵּן du début à la fin ; sinon on lui applique « לָמָּה לִּי רֹב זִבְחֵיכֶם », et הלוואי qu’il puisse déjà לְכַוֵּן dans les ג׳ תְּפִלּוֹת fixées du jour.

Source : Sefaria — Shulchan Arukh HaRav, Orach Chayim ק״ז (édition Kehot, ה׳ סְעִיפִים). Traduction française : DAAT. Aucun passage n’est cité hors de ce texte vérifiable.

2 · היסוד

היסוד — הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה

Le yesod : le מסופק אם התפלל et la תפילת נדבה

La lecture de l’Admour HaZaken sur ce siman se déploie autour de quatre axes. D’abord le סָפֵק אִם הִתְפַּלֵּל et le חוֹזֵר וּמַתְנֶה. Ensuite le דִּין תְּפִלַּת נְדָבָה avec son חִדּוּשׁ. Puis le פּוֹסֵק בְּטָעוּת (הִתְחִיל וְנִזְכַּר). Enfin le דִּין הַצִּבּוּר, le יָחִיד et la חוֹבַת הַכַּוָּנָה.

סָפֵק אִם הִתְפַּלֵּל — חוֹזֵר וּמַתְנֶה

Le doute s’il a prié — répéter avec condition

Le principe. Qui doute d’avoir prié — חוֹזֵר וּמַתְנֶה (« לֹא הִתְפַּלַּלְתִּי — לְחוֹבָתִי, הִתְפַּלַּלְתִּי — לְנִדְבָתִי ») ; on impose de répéter bien que le ספק דרבנן s’allège d’ordinaire (סעיף א).

La conséquence. הלוואי qu’on prie כל היום בְּתוֹרַת נְדָבָה ; sur le ספק, aucun חידוש n’est requis. Cf. siman 108 (תשלומין).

תְּפִלַּת נְדָבָה וְהַחִדּוּשׁ

La prière volontaire et son חידוש

Le principe. Certain d’avoir prié et priant נדבה — צריך חִדּוּשׁ (דָּבָר מֵעֵין הַבְּרָכָה בְּכָל אֶמְצָעִית ; אֲפִלּוּ בְּאַחַת דַּיּוֹ) pour éviter כְּמַקְרִיב ב׳ תְּמִידִין (בל תוסיף) (סעיפים א, ג).

La conséquence. נדבה autant qu’il veut, sauf מוּסָף et jamais שבת/יום טוב. Cf. siman 106 (מי חייב בתפילה).

הַפּוֹסֵק בְּטָעוּת

Celui qui s’arrête après erreur

Le principe. A commencé לְשֵׁם חוֹבָה puis s’est rappelé avoir déjà prié — צָרִיךְ לִפְסֹק même בְּאֶמְצַע בְּרָכָה ; il ne peut basculer לְשֵׁם נְדָבָה (סעיף ב).

La conséquence. אי אפשר un korban חֶצְיוֹ חוֹבָה וְחֶצְיוֹ נְדָבָה : la kavana de départ fixe la nature de la תפילה. Cf. siman 106.

צִבּוּר, יָחִיד וְכַוָּנָה

Communauté, individu et kavana

Le principe. אֵין צִבּוּר מִתְפַּלְלִין נְדָבָה (le ציבור n’apporte נדבה que לְקֵיץ הַמִּזְבֵּחַ) ; le יָחִיד peut, même בְּצִבּוּר (סעיף ד).

La conséquence. Le נדבה exige de se connaître זָרִיז וְזָהִיר et de pouvoir לְכַוֵּן מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף, sinon « לָמָּה לִּי רֹב זִבְחֵיכֶם » (סעיף ה). Cf. siman 108.

Renvoi à l’étude. La portée de ce siman — le חוֹזֵר וּמַתְנֶה, le דִּין תְּפִלַּת נְדָבָה et la חוֹבַת הַכַּוָּנָה — touche à la conduite quotidienne de la תפילה. Cette page le présente au niveau du principe attesté dans le texte du Rav, sans rien ajouter d’inventé. Pour l’étude approfondie et la conduite personnelle, étudier avec un Rav de Habad et dans les textes eux-mêmes.

הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה — au principe · pour l’étude, voir un Rav de Habad
3 · כח הפסק

כחו של אדמו״ר הזקן בפסק

La force du psak de l’Admour HaZaken

Comparaison de la voie de l’Admour HaZaken avec celles du Mehaber, de la Mishna Beroura (משנה ברורה) et de l’Aroukh haShulchan (ערוך השולחן) sur les points-clés du siman ק״ז. La ligne Choulhan Aroukh de l’Admour HaZaken (שולחן ערוך הרב) est mise en valeur — elle expose la sensibilité propre du Rav telle qu’elle ressort de ses cinq seifim.

Sujet Mehaber Mishna Beroura Aroukh haShulchan Voie de l’Admour HaZaken (שולחן ערוך הרב)
מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל — חוֹזֵר וּמַתְנֶה או״ח ק״ז — מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל חוֹזֵר וּמִתְפַּלֵּל וְאֵינוֹ צָרִיךְ לְחַדֵּשׁ. מ״ב ק״ז — גֶּדֶר הַסָּפֵק בִּתְפִלָּה וְעִנְיַן הַתְּנַאי. ערוה״ש ק״ז — יְסוֹד הַחֲזָרָה בַּסָּפֵק דְּרַבָּנָן. Voie de l’Admour HaZaken — חוֹזֵר וּמַתְנֶה (חוֹבָה/נְדָבָה), הַלְוַאי שֶׁיִּתְפַּלֵּל כָּל הַיּוֹם בְּתוֹרַת נְדָבָה ; עַל הַסָּפֵק אֵין צָרִיךְ חִדּוּשׁ (סעיף א).
נְדָבָה וְהַחִדּוּשׁ ; מוּסָף וְשַׁבָּת או״ח ק״ז — בָּרִי לוֹ עַל יְדֵי חִדּוּשׁ ; חוּץ מִמּוּסָף וּבְשַׁבָּת וְיוֹם טוֹב. מ״ב ק״ז — פְּרָטֵי הַחִדּוּשׁ וְטַעַם ״בַּל תּוֹסִיף״. ערוה״ש ק״ז — דִּין נְדָבָה בַּזְּמַן הַזֶּה. Voie de l’Admour HaZaken — חִדּוּשׁ מֵעֵין הַבְּרָכָה בְּכָל אֶמְצָעִית, אֲפִלּוּ בְּאַחַת דַּיּוֹ ; אֵין נְדָבָה בְּמוּסָף (מִשֶּׁל צִבּוּר) וְלֹא בְּשַׁבָּת (סעיפים א, ג).
הִתְחִיל וְנִזְכַּר — פּוֹסֵק או״ח ק״ז — הִתְחִיל עַל דַּעַת שֶׁלֹּא הִתְפַּלֵּל וְנִזְכַּר — פּוֹסֵק אֲפִלּוּ בְּאֶמְצַע בְּרָכָה. מ״ב ק״ז — גֶּדֶר הַהַתְחָלָה לְשֵׁם חוֹבָה. ערוה״ש ק״ז — טַעַם הַפְּסִיקָה בְּאֶמְצַע. Voie de l’Admour HaZaken — פּוֹסֵק אֲפִלּוּ בְּאֶמְצַע בְּרָכָה ; אֵין לְגָמְרָהּ נְדָבָה, אִי אֶפְשָׁר קָרְבָּן חֶצְיוֹ חוֹבָה וְחֶצְיוֹ נְדָבָה (סעיף ב).
צִבּוּר, יָחִיד וְכַוָּנָה או״ח ק״ז — אֵין צִבּוּר מִתְפַּלְלִין נְדָבָה ; הָרוֹצֶה צָרִיךְ לְכַוֵּן מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף. מ״ב ק״ז — חֲשַׁשׁ הַכַּוָּנָה בַּזְּמַן הַזֶּה. ערוה״ש ק״ז — מִדּוֹעַ אֵין נוֹהֲגִין נְדָבָה כַּיּוֹם. Voie de l’Admour HaZaken — אֵין צִבּוּר מִתְפַּלֵּל נְדָבָה, יָחִיד אֲפִלּוּ בְּצִבּוּר ; צָרִיךְ אוֹמֵד שֶׁיּוּכַל לְכַוֵּן, וְאִם לָאו ״לָמָּה לִּי רֹב זִבְחֵיכֶם״ (סעיפים ד-ה).

Tableau établi à partir du texte du Mehaber (Orah Haïm ק״ז, source Sefaria) et des nossei kelim vérifiables (Beit Yossef, Tour, Rambam Hilkhot Tefila 1 & 10, Rosh, Magen Avraham, Taz, Mishna Beroura, Beour Halakha, Pri Megadim, Aroukh haShulchan, Kaf haḤaim ; Talmud Berakhot כ״א, Eruvin ס״ה). La colonne de l’Admour HaZaken s’appuie sur le texte réel du Choulhan Aroukh HaRav (ה׳ סְעִיפִים) reproduit au §1.

4 · קווי היסוד של הרב

קווי היסוד של שיטת הרב

Les lignes de force de la voie du Rav sur ce siman

Trois orientations qui caractérisent la sensibilité de l’Admour HaZaken sur ce siman. Chacune suit la structure : principe du siman → lecture du Rav → conséquence pratique. Chaque ligne s’appuie sur le texte réel du Rav (§1).

קו א — הַתְּנַאי בַּסָּפֵק

Ligne 1 — la condition dans le doute

Principe du siman : מְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל — חוֹזֵר וּמַתְנֶה, וְעַל הַסָּפֵק אֵין צָרִיךְ חִדּוּשׁ (סעיף א).

Lecture du Rav : le תְּנַאי transforme la répétition en נדבה si l’on avait déjà prié — הלוואי qu’on prie כל היום בְּתוֹרַת נְדָבָה. Cf. siman 108.

Conséquence pratique : dans le doute, on répète avec le תנאי, sans rien ajouter.

קו ב — גֶּדֶר הַנְּדָבָה

Ligne 2 — la mesure de la נדבה

Principe du siman : בָּרִי לוֹ — נְדָבָה עַל יְדֵי חִדּוּשׁ (מֵעֵין הַבְּרָכָה, אֲפִלּוּ בְּאַחַת דַּיּוֹ) ; חוּץ מִמּוּסָף וְשַׁבָּת (סעיפים א, ג).

Lecture du Rav : le חידוש marque la נדבה et écarte בל תוסיף (כְּמַקְרִיב ב׳ תְּמִידִין). Cf. siman 106.

Conséquence pratique : pour prier נדבה — innover un mot מֵעֵין הַבְּרָכָה ; jamais נדבה à Moussaf ni Shabbat/Yom Tov.

קו ג — הַכַּוָּנָה וְהַזְּהִירוּת

Ligne 3 — kavana et vigilance

Principe du siman : אֵין צִבּוּר מִתְפַּלֵּל נְדָבָה ; הָרוֹצֶה — מַכִּיר עַצְמוֹ זָרִיז וְזָהִיר שֶׁיּוּכַל לְכַוֵּן (סעיפים ד-ה).

Lecture du Rav : sans kavana מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף — « לָמָּה לִּי רֹב זִבְחֵיכֶם » ; והלוואי qu’on כַּוֵּן déjà dans les ג׳ תְּפִלּוֹת du jour. Cf. siman 108.

Conséquence pratique : la נדבה n’est pas pour tous — d’où le peu de recours qu’on y a de nos jours.

5 · למעשה

הלכה למעשה — מנהג חב״ד

La conduite Habad pratique

Des points de conduite qui découlent directement du siman ק״ז dans la sensibilité de l’Admour HaZaken et de Habad — présentés au niveau du principe, en renvoyant au Rav pour le détail des cas.

Pour le Hassid Habad — Siman ק״ז (הַמְסֻפָּק אִם הִתְפַּלֵּל וְדִין תְּפִלַּת נְדָבָה)

  • ① סָפֵק. Doute d’avoir prié — חוֹזֵר וּמַתְנֶה (« לֹא הִתְפַּלַּלְתִּי — לְחוֹבָתִי, הִתְפַּלַּלְתִּי — לְנִדְבָתִי ») ; sur le ספק, aucun חידוש. Fondement : SA HaRav ק״ז séif א.
  • ② בָּרִי + חִדּוּשׁ. Certain d’avoir prié et priant נדבה — חִדּוּשׁ מֵעֵין הַבְּרָכָה dans une berakha moyenne (אֲפִלּוּ בְּאַחַת דַּיּוֹ). Fondement : SA HaRav ק״ז séifim א, ג.
  • ③ מוּסָף וְשַׁבָּת. Pas de נדבה à מוּסָף (même Roch Hodech), ni שַׁבָּת / יוֹם טוֹב (pas de נדרים ונדבות). Fondement : SA HaRav ק״ז séif א.
  • ④ הִתְחִיל וְנִזְכַּר. A commencé לְשֵׁם חוֹבָה puis s’est rappelé avoir prié — פּוֹסֵק même au milieu d’une berakha ; pas de bascule en נדבה. Fondement : SA HaRav ק״ז séif ב.
  • ⑤ צִבּוּר / כַּוָּנָה. Le צִבּוּר ne prie pas נדבה ; le יָחִיד oui, même בציבור, mais seulement s’il est sûr de לְכַוֵּן מֵרֹאשׁ וְעַד סוֹף. Fondement : SA HaRav ק״ז séifim ד-ה.

⚠ Cette section présente la conduite Habad fondée sur le Choulhan Aroukh de l’Admour HaZaken, siman ק״ז (texte réel reproduit au §1). Elle ne remplace pas une décision rabbinique pour un cas particulier. Pour toute question concrète — le חוֹזֵר וּמַתְנֶה, le חִדּוּשׁ, la כַּוָּנָה — consulter ton Rav, et pour Habad, un Rav de Habad.